|

|
|
3-6 YAŞ GELİŞİMİNİN ÖZELLİKLERİ
Basit giyeceklerini kendi başına giyip çıkarabilir, çatal-kaşık
kullanabilir, elini-yüzünü yıkayıp, kurulayabilir, tuvaletini
kendi yapabilir, bardağını tutup suyunu içebilir.
Basit ev işlerinde anne-babasına yardımcı olabilir.
Arkadaşlarının yanında, tek başına oyun oynamayı da tercih
edebilir.
İnatçılık yapar, adını, soyadını, cinsiyetini söyleyebilir.
Hayali oyunlar kurup oynayabilir, eşyalarını tanıyabilir, kendini
bazı tehlikelere karşı koruyabilir.
Cümle niteliğinde tek sözcükleri kullanabilir, iki farklı sözcüğü
birleştirebilir ve kelimeleri çoğul olarak kullanabilir.
Yeni duyduğu sözcükleri tekrarlayabilir, kısa ve basit şarkıları
söyleyebilir, 1'den 3'e kadar sayabilir.
Baş ve işaret parmağını kullanarak küçük nesneleri toplayabilir.
Küçük bir şişeden boncuğu çıkarabilir, dik bir çizgiyi çizebilir,
kopya edebilir, dört adet küple kule yapabilir, 2-3 adet boncuğu
ipe dizebilir.
Kitap sayfalarını tek tek çevirebilir, yardımla yapıştırıcı, boya
kalemlerini, baskı çalışmalarını ve makası kullanabilir.
Yardımsız pastel boyalarla resim yapabilir, hamurdan top
yapabilir, Legoları takıp çıkarabilir, ufak nesneleri
toplayabilir, şişeye koyabilir.
Tek başına merdiven çıkabilir, yardımla merdiven inebilir.
Büyük boy bir topa tekme atabilir, orta boy bir topu havaya
atabilir.
Tek ayağının üzerinde 1 saniye durabilir, çift ayakla
zıplayabilir, koşarken önünde bir engel varsa çarpmadan yolunu
değiştirebilir.
Yardımsız üç tekerlekli bisiklete biner, kaydıraktan kayar.
4 Yaş Gelişiminin Özellikleri
Fazla yardım görmeden elbiselerini kendi kendine giyebilir, elini
yüzünü yıkayabilir, yemeğini dökmeden yiyebilir, suyunu kendisi
koyabilir. Tuvalete kendi başına gidebilir, bir büyüğüne haber
verir orada biri olsun ister.
Çok hareketli oynar, bir yerden diğerine hızla gider ve gelir.
Yaptığı her işte hız ve hareket vardır, hareketsiz duramaz.
Üç tekerlekli bisiklete kolayca binebilir. Top atar, atılan topu
kolayca tutar. Tahta bloklarla, kutularla yapılar kurar, bunları
oyunlarında kullanır.
Resimlerini özenle çizmeye çalışır, ancak yetişkinler bu
resimlerin ne olduğunu kolayca anlayamaz ve bir şeye
benzetemezler. Küçük makasla düz bir hat üzerinde kağıt kesmeye
çalışır, kalem tutabilir, kağıt katlar, bakarak veya hayal ederek
harfleri yazmaya çalışır.
Çok konuşur, dili hiç durmaz. Olayları abartarak anlatır. Hayal
ettiği olayları gerçekmiş gibi anlatır. Hayalinde yarattığı
kişilerle konuşabilir. Anlamsız kelime dizelerinden kendi kendine
tekerlemeler uydurur, söyler.
Yetişkinlerden duyduğu, gördüğü, iyi kötü her şeyi taklit eder.
Dili bozuktur, küfür edip kötü sözler söyleyebilir.
Başkalarına isim takar, arkalarından bağırır.
Neden, niçin, nasıl gibi ayrıntılı cevap isteyen sorular sorar.
Renkleri ayırt eder, adları ile tanır.
Dikkat süresi biraz daha uzar, belli bir yerde 15-20 dakikadan
fazla kalırsa sıkılır. Sevdiği, ilgilendiği etkinliklerde daha
uzun süre harcayabilir.
Yaşıtlarıyla veya yetişkinlerle sözlü olarak kolayca anlaşır. Hem
bedeni ile hem sözle saldırganlık yapabilir.
Oyuncaklarını hor kullanır.
Toplum içinde bazen olumlu bazen olumsuz davranır. Arkadaşlarına
bazen kabadayılık taslar, gözdağı verip sürekli böbürlenir. Oyun
kurallarına uymayı başarır. Bazı kısıtlamaların nedenini anlamaya
başlar ve uyum sağlar. Yaşıtları ile grup oyunlarına katılır.
Masal dinlemeyi, kitaba bakmayı, kitabın sayfalarını çevirmeyi
sever.
5 Yaş Gelişiminin Özellikleri
Bedenini becerikli, kontrollü biçimde yönetip, kullanabilir.
Oynadığı yerde uzun süre kalır. Bir oyun başlattığında, aynı oyunu
birkaç gün sürdürür. Oturmaktan hoşlanmaz. Eğilip doğrularak,
durmadan hareket ederek, çömelerek oynamayı yeğler.
Çizgilerle belirlediği bir şeklin içini boyar. Kare ve üçgen
çizebilir. Tahta kap ve bloklarla kat kat yapılar kurar, kesme ve
yapıştırma işlerinden hoşlanır.
Hep konuşmak ister. Yetişkinler gibi uzun cümleler kurmaya
çalışır. Bilgisini arttırmak için sorular sorar. Örneğin; "Bu
nasıl çalışır? Bu niçin böyledir? Bu nasıl kullanılır?" vs. Sözlü
olarak ayrıntılı bilgiler verir. Dil bilgisi kurallarına uygun
konuşur. Olayları ve masalları, konuların sırasını bozmadan
anlatır. Her şeyin neden ve niçini ile ilgilenir.
Evcilik oyunlarında gerçek yaşamı yansıtan konular işler. Anne
olur, yemek pişirir, ev süpürür vs.
Bir resme bakarak, aynı şeyleri kendi kağıdına aktarmaya, çizmeye
çalışır.
Söylemek istediğini dile getirmeden önce düşünür, sonra söyler.
Hayalle gerçeği birbirinden ayırabilir. Gerçek olaylarla daha çok
ilgilenir.
Bu yaşın belirgin özelliklerinden biri toplum isteklerine uygun
davranmaktır. Günlük yaşamı canlı biçimde oyununa aktarır.
Yönetilmekten, eğitilip öğretilmekten hoşlanır. Her şey için izin
ister. "Şunu yapabilir miyim? Bir şey sorabilir miyim?" gibi
sorular sorar.
Grup oyunlarını diğerlerine tercih eder. İki-üç çocukla güzel
oynar. Küçükleri korur. Oyunları şaka ve sürprizlerle doludur.
Açık hava oyunlarında, ev içi oyunlarından daha başarılıdır.
Dışarıda daha mutlu olur.
Yetişkinlerden ve kendisinden küçüklerden çok yaşıtları ile
birlikte olmaktan hoşlanır. Çok yorulduğunda saldırgan davranır,
ağlamaklı olur, kolayca ağlayabilir.
Müziğe uyarak oynar, yürür. İp atlamaya çalışır. İki tekerlekli
bisiklete binmeye heves eder. Üç tekerlekli bisiklete biner.
Dikkatlidir. Kendi kendini eleştirir, kendine güveni vardır.
Söylenenlere inanır ve harfiyen uyar. Belleği çok güçlüdür.
6 Yaş Gelişiminin Özellikleri
Bedenen hayli hareketlidir. Zaman zaman dengesini kaybeder, bir
yerlere takılıp düşer. Yuvarlanmaktan, emeklemekten, güreş
etmekten, yere uzanarak oynamaktan hoşlanır.
Yerde top zıplatabilir, istediği yere top atıp, atılan topu
tutabilir. Toprak ve kumla oynamayı ve çukur kazmayı sever.
Tahta parçaları, kutular veya bloklar ile işlevsel yapılar kurar,
onları ev, bahçe, garaj vs. olarak kullanabilir, başka oyuncakları
bu kutuların içinde yürütür.
Küçük kasları oldukça gelişmiş olduğundan diğer yaşlara oranla el
işlerinde daha beceriklidir. Kesip yapıştırır, boya yapar, resim
yapar, tüm araç ve gereçleri iyi kullanır. Erkek çocuklar topla,
kız çocuklar iple oynamayı sever.
Harfleri yazmaya çalışır, bazılarını ters yazar. Bazı çocuklar ad
ve soyadlarına ek olarak bir kaç harf yazabilir.
Başkalarına kötü sözler söylemek, onları terslemek, onlarla
tartışmak, isim takmak, arkalarından bağırmak gibi olumsuz huylar
edinebilirler.
Bu yaşlarda özellikle erkek çocuklarda dil tutukluğu veya
kekemelik görülebilir.
Bedensel gelişme yavaşlamıştır. Göz bozuklukları görülebilir.
Yakın görmekte güçlük çeken çocuklar çoğunluktadır. Süt dişleri
değişmeye başlar.
Bencil ve kavgacı olabilir. Bir şeye kızdığı zaman onun sorumlusu
olarak annesini görür, hıncını annesinden almaya çalışır.
İstekleri hiç bitmez ve anında yapılmasını ister. Her şey istediği
şekilde olmalıdır. Fırtınalı ve duygusal bir yaştır.
Her şeyin hepsini ister. Paylaşmaktan kaçınır. Seçme yapmaz.
Suçlanmak, eleştirilmek istemez. Kendisine verilen cezalara tepki
gösterir.
Oyunlarda ve ilgi alanlarında kız ve erkek çocuklar arasında
farklılık izlenir. Her ikisi de sürekli yeni şeyleri denemek
ister. Yeni oyunlar yaratır ve uygularlar. Birçok hayali rollere
girer, grup oyunlarından çok hoşlanırlar.
Bazı sorumluluklar yüklenir, söylenenleri dikkatle dinler, dikkat
süresi uzar. Kendisiyle gerçek nitelikte eğitim uygulamaları
yapılacak çağa gelmiştir. Bu yaşta bazı çocuklar okula
başlayabilir ve başarılı olabilirler (özellikle kız çocukları).
NAR ÇİÇEĞİ ÇOCUK EVİ
1735 Sok. No: 210
Bostanlı / İzmir
Tel: (0232) 336 39 75 - 336 14 95 |
|
|