|
KADIN CİNSEL ORGANLARI
Kadın cinsel organları erkektekinden daha
karmaşıktır. İçte karnın alt bölümünde rahim ya da dölyatağı (uterus)
ile sağda ve solda yumurta kanalları (fallop borusu) ve
yumurtalıklar yer alır. Rahmin alt ucu bir boyun oluşturarak
vajinanın içine doğru uzanır (serviks). Vajina dış cinsel
organlara açılır; bunlar idrar yolu (üretra), klitoris (bızır) ve
vulvadan oluşur.
Klitoris
Halk dilinde bızır adı verilen klitoris birçok bakımdan küçük bir
penis gibidir. İçinde boylu boyunca uzanan aynı türden üç tüp
vardır ve kadın uyarılınca klitoris de şişer ve sertleşir. Sinir
uçlarıyla dolu olduğu için, dokunmaya son derece duyarlıdır ve
klitorisin uyarılmasıyla kadında cinsel uyarılma sağlanır ama
şiddetli ya da sert hareketler ağrıya neden olabilir.
Vulva
Vulvada iki deri tabakası vardır: dıştaki daha kalın olana dış
dudaklar, içteki daha ince olana da küçük dudaklar adı verilir.
Normalde bunlar üst üste gelerek vajina ağzını sıkıca kapatır, ama
ayrılırlarsa vajina ağzı görülebilir. Daha önce hiç cinsel
ilişkiye girmemiş ya da tampon kullanmamış bir kadında vajina
ağzını çevreleyen ve himen (”kızlık zan”) adı verilen ince bir zar
bu girişi daha da daraltır. Çok seyrek olarak himen vajina ağzını
bütünüyle kapatarak âdet kanamaları başlayınca kanın içerde
toplanmasına neden olur. Bu durumda küçük bir ameliyatla himeni
kesmek gerekir. Bazı kadınlarda ise himen yırtılır ve kalıntıları
vajina girişine hafif girintili çıkıntılı bir görünüm kazandırır.
Küçük dudakların içinde, vajina ağzının hemen üzerinde küçük bir
doku tomurcuğunda üretranın (idrar yolu) ağzı yer alır.
Vajina ağzının alt bölümünde iki tarafta
birer Bartholin bezi bulunur. Bunların ürettiği sıvı cinsel
birleşme sırasında vajinanın kayganlaşmasını sağlar. Bazen bu
bezler enfekte olur ya da bir kist nedeniyle şişer ve antibiyotik
kullanmak ya da küçük bir ameliyat yapmak gerekebilir.
Vajina
Vajina tüp şeklindedir ve normalde yaklaşık 10 cm uzunluğundadır.
Vajinanın vulvaya yakın alt bölümü güçlü kaslarla çevrilidir ve
penisin vajinaya rahatça girebilmesi için bu kasların gevşemesi
gerekir. Öte yandan, bu kaslar çok gevşerse (belki çocuk
doğurduktan sonra) cinsel ilişki hem erkek hem de kadın için daha
az haz verici olabilir ve kasların güçlenmesi için özel bazı
egzersizlerin yapılması gerekir.
Üstte rahim boynu (serviks) vajina içine
doğru girer. Servikal sürün-tü testi ya da “smear” yapılacağı
zaman spekulum adı verilen bir alet yardımıyla vajina açılır ve
rahim boynu görünür hale getirilir; buradan yavaşça biraz doku ve
salgı örneği alınarak bir lama yayılır ve mikroskopta incelenir.
Kadınların çoğu, cinsel birleşme sırasında penisin tekrarlanan
darbelerinden olduğu gibi, rahim boynuna doğrudan basınç
yapılmasından rahatsız olur.
Vajina duvarları kıvrımlıdır. Kadın cinsel
olarak uyarılınca vajinanın üst üçte ikilik bölümü uzayarak penise
bütünüyle uygun hale gelir.
Rahim
Rahim ya da döl yatağı, ucu (rahim boynu) aşağıya doğru bakan bir
üçgen biçimindedir. Rahim boynu ise vajinaya açılır. Kadınların
çoğunda rahmin gövdesi hafifçe öne eğiktir ve önünde yer alan
idrar kesesinin üzerine doğru yatmıştır. Bazı kadınlarda da rahim
arkaya doğru yatmıştır; genellikle bunun herhangi bir sakıncası
yoktur, ama doktor servikal sürüntü örneği almak için rahim
boynunu bulmakta biraz zorlanabilir! Üst köşelerin her ikisinde de
yanlara açılan kısa iki kol şeklinde yumurta kanalları (fallop
boruları) vardır. Yumurta kanallarının uçlarındaki parmak
benzeri doku her iki tarafta da yumurtalıkları kuşatır. Kadında
kısırlaştırma ameliyatı sırasında bu yumurta kanalları kesilerek
bağlanır ya da bir mandalla kapatılır.
Rahim esas olarak kaslardan oluşur ve
görevi gebelik sırasında büyüyen fetüsü barındırmak ve doğum
sırasında kasılmalarda bebeğin dışarı çıkmasını sağlamaktır.
Gebelik sırasındaki genişleme yeteneği olağanüstüdür; hacmi altı
mililitreden dokuzuncu ayda dört litreye kadar çıkar. Normalde
boyu yaklaşık yedi santim kadardır.
Rahmi kaplayan örtü, hormonların etkisi
altında her ay yenilenir. Gebelik gerçekleşmezse, bu örtü oluşma
sürecinin sonunda, ortalama 28. günde bir âdet kanamasıyla (regl,
aybaşı) atılır. Bununla birlikte âdet döngüsü çok değişken
olabilir ve birçok kadında âdetler çok düzenli değildir.
Gebelik gerçekleşirse, fetüs için
hazırlanan rahmin örtüsü oluşumunu sürdürür; fetüs bu örtüye
bağlanarak gelişmeye başlar. Bu nedenle âdetin gecikmesi bir
kadına gebe kalmış olabileceğini düşündüren ilk işarettir.
Yumurtalık
Yumurtalıklarda yumurtalar vardır. Her yumurta bir hücre kümesiyle
çevrilmiştir. Her ay bir yumurta “olgunlaşır” ve çevresindeki
hücre kümesi büyür. Sonunda bu yumurta yumurtalığın yüzeyinden
kopar ve yumurta kanallarının parmaksı uzantıları tarafından
kanala çekilir. Bu olaya ovülasyon ya da yumurtlama adı verilir.
Kanalda ilerleyen yumurta hücresi spermle karşılaşırsa, orada
döllenir. Normalde ovülasyon âdet kanamasının ilk gününden
yaklaşık 14 gün sonra gerçekleşir.
Kaynak:
http://www.saglikbilgisi.gen.tr
|