|

|
|
ÇOCUKLARDA DAVRANIŞ PROBLEMLERİ
Ailelerin ve öğretmenlerin
çocukların büyüme dönemlerinde sıklıkla karşılaştıkları , baş
etmekte yetersiz kaldıkları ve çözülemediğinde bir uzman desteğini
gerektiren problemli davranışların bütünüdür. Çocuğun içinde
bulunduğu yaş grubunun toplumsal değerlerinin veya kurallarının
benimsenmediği , tekrarlayan ve sürekli olarak görülen, çevre ile
uyumsuzluk yaratabilen davranışlardır.
Davranım problemleri yaşayan çocuklar yoğun öfke nöbetleri,
saldırganlık, arkadaş ilişkilerinde problemler gösterebilirler. Bu
dönemde yaşanan problemleri çocuğun içinde bunduğu yaş dönemine,
davranışın sıklığına , sürekliliğine ve yoğunluğuna göre
değerlendirmek gerekir. 2 yaş döneminde yaşanan öfke, inatlaşma ve
vurma davranışları bu yaşa özgü davranışlar olduğundan bir
davranım problemi olarak değerlendirilmemelidir . Bu , diğer yaş
döneminde kendiliğinden ortadan kalkabilecek bir davranış
biçimidir.Eğer bu davranış diğer yaş dönemlerinde de yoğun bir
şekilde gözlenmeye devam ederse ve zamanla şiddet içerikli bir
şekle bürünürse o zaman normalden sapan bir davranış olarak
değerlendirilebilir. Kısa süren ve sıklıkla tekrar etmeyen
çocukluktaki davranışlar bir davranım bozukluğunu göstermez.
Sürekli ve tekrarlayan bir şekilde devam eden yalan söyleme, öfke
kontrol edememe, evden kaçma, çalma, cinsel taciz, fiziksel ya da
sözel bir saldırganlık davranışları davranış bozukluğunu
gösterebilir. Çocukluk döneminde başlayan yalan söyleme ,
arkadaşına vurma ya da arkadaşının oyuncağını çalma davranışı
ilerleyen yaşlarda takip edilmelidir. Bu davranış süreklilik
gösterdiğinde ve davranışın şiddeti arttığında bir davranış
bozukluğu olarak değerlendirilebilir . Dürtü kontrolü azalabilir.
Kendisini güçlü hissetme ve toplumsal kurallara sürekli karşı
gelme davranışları artabilir. Başkalarının duygularını önemsememe,
güvenliklerini tehlikeye atma, isteklerine cevap vermeme
görülebilir. Bu tip davranışlar erkeklerde kızlara oranla daha
fazla görülür. Okulda , arkadaşları ile ilişkilerinde ve aile
içerisindeki ilişkilerde problem yaşarlar. Akademik başarıları
düşebilir. Sıklıkla kavga çıkarabilirler bu nedenle disiplin
sorunu yaşarlar. İntihar eğilimi, madde kullanımı ve erken cinsel
davranışlar gösterebilirler. Sorunların temelinde kendilerini
değil başkalarının olduğunu ifade ederek sürekli başkalarını
suçlama davranışı içerisindedirler. Kendi davranışları için hep
mantıklı bir açıklama yapma çabası gözlemlenir.
Bu tip davranışlar gösteren gençlerle kurulan iletişimin sağlıklı
olması çok önemlidir. Kızmak, bağırmak, şiddet göstermek bu
sorunları asla azaltmayacak ve çözmeyecektir. Aksine bu sorunların
şiddetini daha da arttırarak çocuğun sizden daha fazla
uzaklaşmasına, kendisi ve çevresi için daha tehlikeli sonuçlar
yaratmasına neden olacaktır. Olumlu davranışları üzerinde daha
fazla durularak güven ve sevgi çerçevesi içine bir ilişki
kurulması sağlanmalıdır. Eğer bu ilişki tüm çabalara rağmen okul-
aile- çocuk arasında kurulamıyorsa bir uzman desteği almak çok
daha sağlıklı olacaktır.
Psk Eda Gökduman
|
|
|