|

|
|
ALERJİ
Alerji vücudun özel bir
maddeye karşı gösterdiği ters (kötü) tepkiyi açıklamak üzere
kullanılan bir terimdir. Alerjiye neden olan çoğu şey aslında
zararlı değildir ve alerjisi olmayan insanlar üzerinde etki
göstermez. Alerjik tepkimeyi harekete geçiren herhangi bir maddeye
alerjik madde (alerjen) denir. Birçok farklı alerjik madde türü
vardır; bunlardan en yaygın üçü polen, ev toz akarları ve
kuruyemişlerdir. Alerjik maddeler tüm canlı organizmalarda bulunan
protein içerir ve tepkimeye neden olan da bu proteindir. Penisilin
gibi bazı ilaçlar da alerjik tepkimeye neden olabilir. Bu ilaçlar
protein içermezler ancak vücuttaki protein ile bir araya
geldiklerinde tepkimeye neden olabilirler. Alerjik maddeye karşı
gösterilen alerjik tepkime o madde ile temasa geçtiğinizde meydana
gelir. Temas, cilt, akciğerin koruyucu iç yüzeyi, ağız, boğaz,
mide veya bağırsak yoluyla olabilir. Vücudunuz belirli bir maddeye
karşı kötü bir tepki gösterdiğinde o maddeye karşı alerjiniz
olduğu söylenir. Alerjik tepkimeler bir dizi semptoma neden
olabilir. Bazı insanlar alerjiye karşı oldukça ılımlı tepki
gösterirken bazı tepkimeler ise ciddidir; bu tepkimeler çok
nadiren de olsa ölümle sonuçlanır. Alerjiler çok yaygındır ve
İngiltere’de yaklaşık dört insandan birini hayatlarının bazı
dönemlerinde etkiler. Alerjiye yakalanan çocuk sayısının gittikçe
artması ile birlikte rakamlar her yıl %5 oranında bir artış
göstermektedir.
Alerji belirtileri nelerdir?
Alerjik tepkimeler alerjik madde ile ilk temasta değil de daha
sonraki temaslarda ortaya çıkar. Bunun nedeni vücudun herhangi bir
şeye karşı alerjik olabilmesi için o şeye duyarlılık geliştirmek
zorunda olmasıdır.
Alerjik tepkimeler birçok farklı semptom ortaya çıkarır ve
insanları farklı yönlerden etkiler. En yaygın semptomlardan
bazıları şunlardır:
• Aksırma,
• Hırıltıyla soluma,
• Sinüs ağrısı (burnun yukarı kısmında, göz çevresinde ve
kafatasının ön tarafında ağrı veya baskı hissi)
• Burun akıntısı,
• Öksürme,
• İsilik / kurdeşen,
• Şişlik,
• Göz, kulak, dudak, boğaz ve damak (ağız yuvası) kaşıntısı,
• Nefes darlığı ve
• Bulantı, kusma ve ishal
Bu semptomlara alerjiden başka durumların da neden olabileceğini
ve bu semptomlardan bazılarının kendi başlarına hastalık
olabileceklerini unutmamak gerekir.
Emin olmadığınız hallerde doktorunuzdan tavsiye isteyiniz.
Alerji nasıl tedavi edilir?
Alerjiyi tedavi etmenin en etkili yolu tepkimeye neden olan
alerjik maddeler ile temastan olabildiğince kaçınmaktır. Burun
akıntısı, ağız kaşıntısı ve aksırma gibi alerjilerin yaygın
semptomlarını tedavi etmede kullanılabilecek birçok ilaç vardır.
Bu tedavi ilaçlarının çoğu tezgahlarda mevcuttur, tavsiye için
doktorunuza danışınız.
• Antihistaminler: Vücudun herhangi bir alerjik maddenin
saldırısı altında olduğunu düşündüğü zaman salgıladığı kimyasal
bir madde olan histaminin faaliyetini önleyerek alerjiyi tedavi
ederler.Antihistaminler tablet, krem ve sıvı şekilde alınabilir.
Ayrıca göz damlası veya burun damlası şeklinde de alınabilirler.
• Dekonjestanlar: Genellikle saman nezlesi, toz ve evcil
hayvan alerjilerinin neden olduğu burun tıkanıklığı gibi
semptomları dindirmeye yardımcı olurlar. Dekonjestanlar tablet,
kapsül, burun spreyi veya sıvı şekilde alınabilir.
• Burun spreyleri ve göz damlaları: Burun spreyleri
burundaki şişme ve tahrişi azaltır; göz damlaları ise gözdeki acı
ve kaşıntıyı yatıştırır. Bazı sprey ve damlalar yalnızca
yetişkinler içindir; çocuklar için tedavi ilaçlarını doktorunuza
danışınız.
Alerjenlerden nasıl korunabilirsiniz?
-Doktorlar alerji tedavisinin önemli bir parçası olan "ALERJEN
MADDELERDEN KORUNMA" yı, neden önemle tavsiye ederler?
Alerji ve astım doktorları, insanların daha çok toza, toz
akarlarına, küf mantarlarına, polenlere, hayvan deri döküntülerine
ve tüylerine alerjisi olduğunu bildirmektedirler. Bütün bu
alerjenlerin ortak iki yanı vardır:
-Havayla uçuşan ve gözle görülemeyen mikroskopik maddelerdir.
-Nefes alma yoluyla alerjik reaksiyonlara sebebiyet verirler.
Alerjen maddelerden tamamen kaçınmak ve korunmak mümkün değildir.
Alerjik rahatsızlığı olan hastaların yaptığı en yaygın hata,
"Alerjen maddelerden tam anlamıyla korunmak mümkün değilse neden
alerjenlerden korunmayı deneyeyim." şeklinde düşünmektir. Fakat,
alerji doktorlarına göre hava yoluyla nakledilen alerjenleri
solumak kümülatif (birikerek oluşan) bir problemdir. Kendi
bağışıklık sisteminizi bir "kova" olarak düşünün. Kovanız
alerjenleri içine alır ve dolmaya başlar. Alerjik rahatsızlık
belirtileri, kovanız dolana veya taşmaya başlayana kadar ortaya
çıkmayacaktır. Dolup taştığında ise kendinizi kötü ve halsiz
hisseder ve gündelik yaptığınız bir çok şeyi yapamaz hale
gelirsiniz. Alerji doktorlarının bu sorunla baş edebilmek için bir
çok metodu vardır. Listenin başında ise, kovanın dolmasını ve
taşmasını engelleyecek olan "Etkin Çervesel Kontrol-Alerjen
Maddelerden Korunma" yer almaktadır. Alerjen maddelerden birine
veya bir kaçına birden alerjiniz olabilir. Bu alerjen maddelerden
sadece birine karşı korunabilirseniz, sizin bağışıklık sisteminize
benzettiğimiz kovanın taşmasını engelleyebilirsiniz.
Örneğin, sizin en yaygın olan alerjenlerden "Ev Tozu Akarı" na
karşı alerjiniz olduğunu varsayalım. Toz akarları öncelikli olarak
yatak odasının problemidir. Size aşağıda belirteceğimiz önlemleri
uygulayarak yatak odanızı neredeyse alerjenlerden tamamen
arındırılmış bir mekan haline getirebilirsiniz. Bunları
uyguladığınız andan itibaren, yatarken bütün gece gözle görünmeyen
alerjenleri solumayacaksınız. Sonuç - sabahları akan bir burunla
veya kırmızı gözlerle kalkmayabilirsiniz. Bunların yanı sıra,
alerjenlerden arındırılmış bir odada 8-10 saat bulunmak, sizin
bağışıklık sisteminizin kendisini yenilemesine bir şans vererek,
sabahları güne "boş bir kova" ile başlayabilirsiniz. Alerjen
maddelerden korunmaya ek olarak doktorunuzun size verebileceği
diğer tavsiyelerle "kovanız" bir daha hiç taşmayabilir ve bu da
güzel olmaz mıydı?
Alerji Doktorları tarafından en yaygın olarak tavsiye edilen
"ÇEVRESEL KONTROLLER"
Anti Toz Akarı (Dust Mite) Yatak, Yastık ve Yorgan Kılıfları
Ev tozu akarları Astım, Egzema ve Rinit'i tetikler. Eğer ev tozu
akarına alerjiniz varsa, çoğu doktora göre anti toz akarı yatak
kılıfları kullanılması zorunludur. Çünkü anti toz akarı yatak
kılıfları yatağınızda, yastığınızda ve yorganınızda bulunan
milyonlarca toz akarına karşı tam anlamıyla bir bariyerdir. Anti
toz akarı kılıflar olmazsa, siz uykunuzda hareket ettikçe
alerjenler yatağınızdan, yastığınızdan ve yorganınızdan uçuşurlar
ve siz nefes alıp verdikçe onları da solursunuz. Anti toz akarı
kılıflarla bu zararlı süreç durdurulur. Gözle görünmeyen
alerjenler ve ufak maddeler kılıflar vasıtasıyla bloke edilir ve
gece boyunca artık solunamazlar. Sözde "Hipo-Alerjik - Hypo-Allergenic"
yastıklarda da bu kılıflar kullanılmalıdır, "Hipo-Alerjik" ibaresi
ürünlerin içinde kullanılmış olan dolgu maddelerinin kendisi
alerjik reaksiyona sebebiyet vermez anlamındadır. Ev tozu akarları
bu tür ürünlerin içinde rahatlıkla bulunabilir. Diğer taraftan çok
amaçlı elektrik süpürgeleri ile yatak, yorgan ve yastıklarınızda
bulunan ev tozu akarlarını her gün veya her hafta temizlemenin
pratikte mümkün olmadığı unutulmamalıdır.
Çarşafların, battaniyelerin, yatak koruyucularının, vb.
yıkanması
Çarşaflarda, battaniyelerde, yorganlarda ve yatak koruyucularda ki
ev tozu akarlarından kurtulmak kolaydır. Bu ürünleri 7 ila 14
günde bir 60 C'de sıcak su ile yıkayın. Sıcak suda yıkama
mikroskopik akarları öldürür ve alerjenleri temizler. Eğer
yorganınızı ve battaniyenizi yıkamak pratik değilse, bunları da
anti toz akarı kılıflar ile kaplayın. Daha fazla korunma için,
soğuk suda yıkanması gereken ürünlerde toz akarlarını öldürmek ve
alerjenleri temizlemek için akarasid (deterjan katkı maddesi /
alerjen temizlik ürünleri) kullanabilirsiniz.
HEPA filtreli Hava Temizleme Cihazları
True HEPA hava temizleme cihazları, hava temizleme teknolojisinde
en gelişmiş adım olarak kabul edilir. Bu cihazlar rahatlıkla bir
odanın havasında bulunan alerjenleri (hayvan tüyleri, ev tozu
akarı, polen, mantar sporu, bakteri, sigara dumanı, atık gazlar,
hava kirliği) % 90 oranında azaltabilir ve odanın havasını
çalıştığı sürece temiz tutar. Hepa filtreler kullanıldıkça,
elektrostatik filtrelere (plasma,vb. split klimalarda) göre
performansından hiçbir şey kaybetmez, sadece yılda bir kez
değiştirmek gerekir. Hava temizleme cihazının sürekli vantilasyon
etkisi vardır, bu sürekli hava akımı alerjenleri hava temizleme
cihazının içine iter, böylece mobilyalarda, yataklarda,
yorganlarda, yastıklarda ve halılarda depolanmış olan alerjenleri
sürekli olarak azaltmaktadır.
Hava temizleme cihazları farklı güçlerde üretilmektedir. Hava
temizleme gücü ve kapasitesi çok önemlidir ve saatte kaç hava
değişimi yapabildiği ile ölçülmektedir ( bir odanın toplam hava
hacmini bir saat içinde kaç kez filtre edebilme özelliği). Odadaki
hava ne kadar fazla filtre edilebilirse o kadar az alerjen ortamda
kalır. Çoğu uzmana göre olması gereken minimum hava değişim sayısı
3-4 olmalıdır. Hava temizleme cihazları alırken, belirtilen oda
alanında veya hacminde bir saat içinde kaç kez havayı filtre
edebildiğini sorun ve en az 3-4 hava değişimi olmasına dikkat
edin. Yeterince güçlü olmayan hava temizleme cihazları havayı hepa
filtreden geçiremezler ve temiz hava çıkış oranı çok düşüktür.
Dolayısı ile ortamı alerjenlerden temizleyemezler. Yeni
teknolojiler sayesinde hava temizleme cihazları yüksek hızda bile
fazla ses çıkarmamaktadır. Diğer taraftan çok amaçlı elektrik
süpürgeleri yüksek sesinden ve enerji tüketimden dolayı hava
temizleme cihazlarına bir alternatif olarak görülmemelidir çünkü
hava temizleme cihazlarını siz uyurken bile çalıştırmanız
gerekmektedir ve devamlı çalışması gerektiğinden enerji tüketimide
düşük olmalıdır. Örneğin 10 – 15 metre karelik odalar için hava
temizleme cihazları ortalama olarak maksimum hızda 35- 40 Watt
harcarlar.
Havalandırma Kanalı Filtresi
Evinizde veya işyerinizde merkezi havalandırma sistemi ile
bulunduğunuz ortama havada bulunan alerjenleri üfleyen kanalların
üzerine ucuz bir çözüm olan bu filtreleri kullanabilirsiniz. Her
ne kadar, bu çözüm Gerçek HEPA (True Hepa-% 99.97) filtreli hava
temizleme cihazları kadar etkili olmasa da iyi bir başlangıç
olarak kabul edilebilir.
Akarisidler-Alerjen Temizlik Ürünleri Farklı markalar
altında, halılarda ve kumaş yüzeyli mobilyalarda bulunan
alerjenleri temizleyen, nötralize eden spreyler satılmaktadır.
Etkinliğini uzun süre koruyan markalar tercih edilmelidir. Halılar
için ayrıca nemli toz alerjen temizlik ürünleri kullanılabilir,
diğer bir yöntem ise, halılarınızı sık sık hepa filtreli elektrik
süpürgeleri ile temizlemektir.
Nemi Kontrol Altında Tutmak
Yüksek nem oranı (% 60'nin üstü) toz akarlarının ve küf
mantarlarının çoğalmasına ve eşyalarınızın deforme olmasına sebep
olur. Nem alma cihazı kullanılarak nem oranını düşürebilirsiniz,
böylece evinizin havası insanlar için ideal olan nem oranına (%
45-% 55) kavuşur ve küf mantarı oluşumu engellenir. Nem alma
özelliği olan klimalar istenilen nem oranını ayarlayamazlar çünkü
bu cihazların önceliği ortam sıcaklığıdır, nem oranı değildir.
Ayrıca klima üreten veya ithal eden firmaların broşürlerinde bu
klimaların sadece nem alma özelliği kullanıldığında günde kaç
litre nem alabileceğine ve ne kadar elektrik harcadığına dair
bilgiler genelde belirtilmemiştir. Evinizin nemli ortamlarını
(bodrum katı, kiler, vb.) kuru ve küfsüz tutarsanız evinizin geri
kalan kısımlarındaki hava bundan olumlu yönde etkilenecektir.
Kaloriferli veya kombili evlerde ve işyerlerinde kışın yapılan
ısıtmadan dolayı ortamın hava nemi oldukça düşer, böylece
ortamdaki toz oluşumu kuru havadan dolayı hızlanır. Bu aylarda
uygun bir hava nemlendirme cihazı kullanılabilir. Ancak hava
nemlendirme cihazı ayarı % 45-% 55 nem oranının üzerine
çıkarılmamalıdır. Düzenli bakım yapılarak nemlendirici içinde küf
mantarı üremesine engel olunmalıdır. Bütün bunların yanı sıra,
evinizin nem oranını takip etmeniz akıllıca olacaktır bunun için
bir nem ve sıcaklık ölçer kullanabilirsiniz.
Evde Beslenen Hayvanlar
Evde beslediğiniz hayvanlar (kedi, köpek, vs.) tüy ve ölü deri
döküntülerini ortama yayarlar. Bunu önlemek için hayvanlar için
özel olarak geliştirilmiş olan alerjen (tüylerin üzerinde bulunan
poroteinler) temizlik ürünleri ile evde beslediğiniz
hayvanlarınızı en az iki haftada bir yıkayın veya tüylerine sürün.
Onların sizlerle aynı odada uyumasına izin vermeyin. Hepa filtreli
hava temizleme cihazları ile oda havasını filtrelemek ve hepa
filtreli elektrik süpürgeleri ile odanızı temizlemek alerjen
sayısını büyük oranda azaltacaktır.
Elektrik Süpergeleri
Alerjenlerin boyutları 1 mikron ila 15 mikron arasındadır. Çoğu
elektrik süpürgesi 20 mikron altındaki alerjenleri toz torbasında
tutamaz. Çünkü toz torbaları büyük gözenekler içerir. Toz
torbasında tutulamayan bu mikroskopik tozlar evinizde yıllar
geçtikçe birikecektir. Gerçek Hepa (True Hepa) filtreli elektrik
süpürgeleri ise 0.3 mikron (saç teli kalınlığından yaklaşık olarak
250 - 300 kat daha ufaktır) boyutundaki mikroskopik tozların %
99,97 'sini filtre edebilir böylece alerjenler devamlı olarak
yakalanarak havaya tekrar karışıp odanıza geri dönmesi engellenir.
Elektrik süpürgesi alırken hepa filtrenin filtreleme kapasitesini
kontrol edip almalısınız. Su ile çalışan elektrik süpergeleri
ancak 10 mikrona kadar tozları yakalayabilir, buda 10 mikrondan
küçük milyonlarca mikroskopik tozun odaya geri gelmesi demektir.
Çoğu elektrik süpürge üreticisi artık ürünlerinde hepa filtre
kullanmaktadır.
Eviniz ve Arabanız İçin Diğer Öneriler
Küflü ortamlardan uzak durunuz. Bahçenizde aşırı uzamış olan
bitkileri kısaltın. Bahçede çalışırken bir maske takın. Evinizin
çatısını küflerden arındırın. Bodrum katta bulunan bir dairede
veya odada uyumayın. Polenlerin yoğun olduğu dönemlerde sokağa
daha az çıkmalı ve pencereler kapalı tutulmalıdır ve dışarıdan
geldikten sonra elbiselerinizi yıkayın. Evinizin camı açık kalmalı
ise pencerenizde polen filtresi kullanın. Hava temizleme
cihazınızı sürekli çalıştırın. Arabanız için varsa polen filtresi
taktırın.
HOSPITALIUM MEDICAL GROUP-ŞİŞLİ
|
|
|