|
|
|
PNÖMOKOK MİKROBU VE
HASTALIKLARI
-
Pnömokok nedir? Nerede
bulunur? Nasıl Bulaşır?
-
Pnömokok hangi
hastalıklara sebep olur?
-
Pnömokok hastalıkları
nasıl teşhis ve tedavi edilir?
-
Referanslar
Pnömokok
nedir? Nerede bulunur? Nasıl Bulaşır?
Pnömokok, bebeklik ve çocukluk çağında sık rastlanan ve menenjit,
zatürre, kan iltihabı, orta kulak iltihabı, sinüzit gibi
hastalıklara yol açan bir mikroptur (1,2).
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre pnömokoklara bağlı
hastalıklar, dünya üzerinde her yıl 5 yaşından küçük yaklaşık 1
milyon çocuğun ölümüne neden olmaktadır (1).
Pnömokoklar bebeklik ve çocukluk çağında burun, geniz ve boğazda
yaygın olarak bulunurlar (3). Bebeklerin bağışıklık sistemleri
henüz tam olarak gelişmediğinden, pnömokok hastalıklarına karşı
daha savunmasızdırlar (4).
Burun içinde ve boğaz bölgesinde pnömokok bulunan bebek ve
çocuklar mikrobu diğer bireylere bulaştırabilirler. Bulaşma,
öksürme veya hapşırma esnasında havaya yayılan damlacıkların
solunması, yıkanmamış ellerin ağız ve burun bölgesi ile teması
veya yakın temas yoluyla olur.
Pnömokok özellikle çocukların toplu halde bulunduğu kreş ve
anaokulu gibi yerlerde çok hızla yayıldığından, kreşe giden
çocuklarda pnömokok taşıma oranları ve buna bağlı hastalıkların
görülme sıklığı daha yüksektir (5).
Pnömokok mikrobu hakkında daha detaylı bilgi almak isterseniz
interaktif animasyonu izlemek üzere
buraya tıklayın.
↑ Yukarı Dön
Pnömokok
hangi hastalıklara sebep olur? (6,7,8)
Zatürre
Zatürre, çocukluk çağında en sık ölüm nedenlerinden biri olarak
karşımıza çıkar. Zatürre, akciğerlerde bulunan hava keseciklerinin
iltihap ile dolduğu ve yeterli hava alışverişinin yapılamadığı
ciddi ve tehlikeli bir solunum yolu hastalığıdır. Pnömokoklar
insandan insana genellikle hava yoluyla bulaşır.
Zatürrenin belirtileri arasında, koyu kıvamlı, sarı-yeşil renkli
veya kanlı balgamın eşlik edebildiği öksürük, yüksek ateş ve
titreme, nefes darlığı, göğüs ağrısı, halsizlik, zor ve hızlı
soluk alma sayılabilir.
Menenjit
Pnömokoklar beyin ve omuriliği koruyan sıvıya ulaştıkları zaman
menenjite neden olurlar. Menenjit, beyin ve omuriliği kaplayan
ince zarların ve kan damarlarının iltihaplanmasıdır. Son derece
ciddi bir hastalık olan menenjit, ölümle veya işitme kaybı, görme
bozuklugu, zeka geriliği, hareket bozuklukları gibi kalıcı
sakatlıklarla sonuçlanabilir.
Menenjitin belirtileri arasında, yüksek ateş, ense sertliği, baş
ağrısı, kusma, aşırı yorgunluk, huzursuzluk ve iştahsızlık
sayılabilir. Tedavisi çoğunlukla hastaneye yatırılarak yapılır.
Kan iltihabı
Pnömokoklar, bazı durumlarda kana karışarak burada çoğalabilirler.
Pnömokokların kanı istila etmesi durumuna kan iltihabı denir.
Vücut, mikroplara ve mikropların salgıladığı maddelere karşı organ
yetmezliğiyle sonuçlanan bir tepki verebilir. Kan iltihabı ölümle
sonuçlanabilen son derece ciddi bir hastalıktır.
Hastalık belirtileri arasında, yüksek ateş, böbrek, karaciğer gibi
organların fonksiyonlarında bozulma, bilinç bozulması, davranış
bozuklukları, nefes darlığı sayılabilir.
Orta Kulak İltihabı
Pnömokokların neden olduğu önemli hastalıklardan biri de orta
kulak iltihabıdır. 0-2 yaş arasındaki her 10 çocuktan 9'u en az
bir kez orta kulak iltihabına yakalanmaktadır. Bu hastalık, soğuk
algınlığı, grip gibi diğer solunum yolu hastalıkları ile birlikte
de görülebilir (9).
Orta kulak iltihabının uzun sürmesi ve tekrarlaması işitme
kaybına, buna bağlı olarak konuşma bozukluklarına yol açabilir.
Bazı durumlarda, tedavi edilmeyen orta kulak iltihabı, kulak
çevresinde kemik hastalıklarına, menenjite veya yüz felcine dahi
neden olabilmektedir (10).
Orta kulak iltihabı belirtileri arasında, kulak ağrısı, çocuğun
ağrı nedeniyle kulaklarını kaşıması veya çekiştirmesi, ateş,
huzursuzluk ve ağlama sayılabilir.
Sinüzit
Yüz kemiklerinde, sinüs adı verilen içi hava dolu boşluklar
bulunur. Pnömokokların bu boşlukları kaplayan zarlara yerleşmesi
sonucunda sinüzit oluşabilir.
Sinüzit belirtileri arasında, göz arkasında basınç hissi, yüzde
ağrı, burundan soluk alıp verme güçlüğü, genizde akıntı, uzun
süreli - bazen kanlı burun akıntısı ve yüksek ateş sayılabilir.
↑ Yukarı Dön
Pnömokok
hastalıkları nasıl teşhis ve tedavi edilir?
Pnömokok hastalıklarının teşhisi için röntgen, kan testleri ve
bazen de bel bölgesinden su alma işlemine gerek duyulabilir.
Pnömokok hastalıklarının tedavisinde genel olarak antibiyotikler
kullanılmaktadır. Ne yazık ki, pnömokoklar her geçen gün
antibiyotiklere karşı daha fazla direnç kazandığından, pnömokok
hastalıklarının tedavisi giderek zorlaşmakta ve tedavi başarısı
düşmektedir (11). Pnömokok hastalıklarından korunmanın en etkili
yollarından biri ise aşılamadır (1). Çocukları hastalıklara karşı
aşı ile koruyarak sık antibiyotik kullanımının azaltılması,
mikropların antibiyotiklere karşı direncini de düşürebilmektedir
(12).
↑ Yukarı Dön
Referanslar
1-WHO Weekly Epidemiological Record, 23 March 2007, 82nd Year. No.
12, 2007, 82, 93-104.
2-Expert Rev Anti Infect Ther 2005; 3(5):739-750.
3-J Infect Dis 2001;184:451-9.
4-Immunisation Info Sep 2006. Immunisation Advisory Center.
University of Auckland. (http://www.immune.org.nz/?t=899)
5-Pediatrics 1999;103;e28.
6-MMWR April 4, 1997 / Vol. 46 / No. RR-8.
7-Toraks Derneği Eğitim Kitapları Serisi Sayı:A4.
8-Toraks Dergisi. Cilt 3, Ek 3 . Ağustos 2002
9-Pharmacotherapy 2005;25(9):1193-1212.
10-Arch Otolaryngol Head Neck Surg. 2004;130:289-292.
11-Clin Microbiol Infect, Volume 8 Supplement 3 : 9-20, 2002.
12-N Engl J Med 2006;354:1455-63.
↑ Yukarı Dön
http://www.pnomokok.com/pnomokokmikrobuvehastaliklar.html
|
|
|
I